Wauw! Het jaar 2021 is alweer bijna voorbij. Ik weet niet hoe het voor jou is, maar met de pandemie voelt het jaar als een blur. Soms denk ik: is de pandemie dit jaar of vorig jaar begonnen? Los van COVID gebeurde er nog genoeg in de wereld. En je kunt allerlei terugblikken vinden, van politieke momenten, tot sport en showbizz. 

Mijn eigen expertise ligt op het vlak van mensverbetering, zorgtechnologie, biowetenschappen en technologie ethiek. Hieronder deel ik daarom de acht momenten die mij zijn opgevallen en bijgebleven. Van hersenspelletjes tot genetische modificatie bij mensen en van de klimaatcrisis tot de belofte van een beter internet.

Ben je trouwens benieuwd hoe afgelopen jaar voor mij persoonlijk en als ondernemer was? Lees mijn update 2022!

Anyway, dit zijn de momenten en technologische ontwikkelingen waarbij ik ‘WTF!’ riep het afgelopen jaar. 

1. Mindgames 

Aap Pager, een negen jaar oude makaak, speelde in april 2021 met hersenimplantaten van Neuralink het spel Pong met zijn brein. Elon Musk, naast eigenaar van bedrijven zoals Tesla en SpaceX, is ook nauw betrokken bij Neuralink en reageerde opgetogen. Hij tweette dat in de toekomst door deze technologie een verlamd persoon sneller zijn of haar smartphone kan bedienen dan iemand zonder verlamming aan de vingers. Een chip in het brein, dat is voor mij de ultieme cyborg technologie!

Bekijk Pager in de onderstaande video op 6 minuten en 51 seconden:

Mijn video over Neuralink

2. Uitstel van X-Men 

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO publiceerde in augustus 2021 hun langverwachte advies over genetische modificatie bij mensen. Niet geheel verrassend, stellen ze dat deze technologie eigenlijk alleen gebruikt mag worden in de gezondheidszorg om patiënten te genezen. Geen gemuteerde supermensen zoals in de X-Men dus. 

De vraag blijft overigens wat de status is van dit rapport. Het is niet duidelijk door wie, wanneer en hoe toezicht wordt gehouden op deze richtlijnen en wat er gebeurt als een land zich er niet aan houdt. Dus wie weet, misschien wordt de echte Wolverine over een paar jaar ergens geboren.

3. Xenowat?

In september 2021 lukte het chirurgen in New York voor de eerste keer om een genetisch gemodificeerd varkensnier te koppelen aan een mens. De medische term hiervoor is ‘xenotransplantatie’. De proefpersoon was een hersendode vrouw met nierfunctiestoornissen. De nier lag buiten het lichaam en was aan de bloedvaten van de vrouw vastgemaakt.

Om afstoting door het menselijke lichaam te voorkomen, hadden wetenschappers de genen van het varken gemanipuleerd. Experts noemen de operatie een enorme doorbraak. Ik zie het experiment als een spannende stap naar een mogelijke oplossing van het donortekort. 

4. Slimmer kind met mRNA 

Een aantal COVID-vaccins maken gebruik van mRNA. Hierbij  worden de genen niet worden aangepast, maar sporen de mRNA-moleculen lichaamscellen aan om bepaalde eiwitten te produceren. Farmaceuten kijken nu ook naar deze mechaniek voor de behandeling van HIV en kanker. 

Vanuit mensverbetering, mijn eigen specialisme, denk ik verder. Wat als mRNA-moleculen de sprong van genezen naar verbeteren maken? In een fictief stuk verkent The Economist dit scenario: biohackers injecteren zichzelf met mRNA-moleculen ter verbetering. Denk aan een betere conditie van atleten op de Olympische Spelen in Parijs, een superieur geheugen voor studenten of aanstaande moeders die een hogere kans willen op slimmere kinderen. 

Who knows? Misschien is de pandemie voor deze biohackers dan toch een soort van blessing in disguise. 

Voor de Nederlandse Medicijnautoriteit maakte ik een podcast op basis van dit thema.

5. Voortplantende levende robots

Xenobots zijn levende robots, door wetenschappers gemaakt van ongemodificeerde huid- en hartcellen van een kikker. In december 2021 maakt een team van onderzoekers van de Universiteit van Vermont bekend dat deze robots zich voortplanten.

Ze doen dat op een volstrekt nieuwe manier. De robotjes verzamelen enkelvoudige cellen in het kweekschaaltje en assembleren ze tot een nieuw robotje. De (biologische) structuur van de verzamelde xenobots ontwikkelden de wetenschappers op basis van kunstmatige intelligentie. 

Wat mij betreft een enerverend voorbeeld van een volstrekt nieuw domein dat ontstaat door een kruising van bio- en informatietechnologie. 

Video over xenobots

6. Van wizard naar prophet 

In november 2021 vond de Klimaatconferentie van Glasgow (COP26) plaats. Zelf word ik me de laatste jaren steeds bewuster van de slechte toestand van de aarde en de natuur. Om die reden ben ik bijna volledig vegetarisch gaan eten en vlieg ik liever niet meer.

De klimaatcrisis krijgt daarbij een steeds prominentere rol in mijn werk, bijvoorbeeld in de keynotes die ik geef. Want naast de catastrofe voor dieren en bevolkingsgroepen, heeft de klimaatcrisis ook gevolgen voor de fysieke en mentale gesteldheid van de mens. Te veel opwarming doet ons geen goed. 

Grofweg zijn er twee groepen in dit debat. De wizards denken dat technologie de klimaatcrisis kan oplossen. De prophets vinden dat de mens zelf moet veranderen. Een paar jaar geleden was ik een wizard, maar ik verschuif steeds meer naar de andere kant. 

Behalve (technologische) oplossingen denk ik dat we als mens onze denkbeeldige grens met de natuur moeten opheffen. We staan er niet buiten of boven, maar we zitten in hetzelfde ecosysteem. Naast wetenschappelijke vooruitgang hebben we daarom ook een gevoel van eigen verantwoordelijkheid en verbeeldingskracht nodig. Op dat laatste wil ik mij trouwens meer inzetten het komend jaar, daarover later meer (cliffhanger!).

7. Biohacking in populaire media 

Hoewel de game Cyberpunk 2077 eind 2020 uitkwam, heb ik het spel in de eerste maanden van 2021 veel gespeeld. Wat me vooral aanspreekt in de game zijn de diverse typen upgrades die je kan kopen. Zo kan je als speler je tegenstanders hacken, heb je titanium botten om meer spullen te dragen of kan je met een upgrade aan je bloedvaten sneller herstellen.

Daarnaast kwam in juli 2021 seizoen 2 van Biohackers op Netflix uit. Het is niet zo goed als Dark, een andere Duitse serie op Netflix, maar best aardig. Naast een mooie indruk van de stad Freiburg en flauwe studentengrappen, geeft de serie een goed beeld van biohacking, zowel de potentie, risico’s als morele dilemma’s. 

Oké dan. De leukste scène is dat Ole in huis een drone aanstuurt met een brain-computer interface. 🚨 Spoiler alert, zo eindigt de scene:

Scene uit seizoen 2 van Biohackers op Netflix.

8. Web 3.0

Silicon Valley, de broedplaats van veel big tech in de Verenigde Staten, heeft in de afgelopen decennia ons leven enorm beïnvloed met smartphones, apps en socialmediaplatformen. What’s next?  

Een paar berichten die mij opvielen:

  • Het bedrijf Conception onderzoekt hoe ze eicellen kunnen maken van bloedcellen van vrouwen. De visie van de oprichter is dat een homo- of lesbisch stel op den duur ook samen een eigen kind kunnen krijgen, met de genen van beide ouders.
  • Het bedrijf Altos Labs ontwikkelt technologie voor verjonging. Naar verluidt is Amazon-oprichter Jeff Bezos één van de grote investeerders.
  • Facebook, tegenwoordig Meta, is gestopt met het onderzoek naar brain-computer interfaces. Ze werken wel aan een polsband die signalen zoals een muisklik oppikt, nog voordat je daadwerkelijk die spieren beweegt.
  • Kernel, een bedrijf dat zich richt op brain-computer interfaces, presenteerde hun twee producten Flux en Flow. Flux meet de elektromagnetische activiteit en Flow het zuurstofgehalte van de bloedvaten in het brein.

Naast deze individuele gevallen, gonzen er een paar termen rond bij àlle technologiebedrijven: NFT’s, DAO’s en Web 3.0. Het gaat voor dit artikel te ver om al deze begrippen te verklaren, maar de belofte is groot. 

Neem DAO’s, decentralized autonomous organizations, die volgens sommigen de potentie hebben om organisaties en andere samenwerkingen op een betere manier op te zetten. Met meer rechten en profijt voor de medewerkers en de gemeenschap. Denk aan een soort Uber, maar dan met alle chauffeurs als werknemers én aandeelhouders. Of Facebook, waarbij je niet alleen gebruiker bent, maar ook kan stemmen over de regels op het platform.

Alleen bekruipt me dan ook het gevoel: met de opkomst van het internet of socialmediaplatformen waren dit soort hoopvolle verhalen ook dominant. Zullen we het nu beter doen? Of blijft het voor ons als mens lastig om los te komen van het kapitalisme en de neiging om met elkaar te concurreren?

De NFT-kunst die ik heb gekocht. Dit is Master Sinh, nummer 32 uit de reeks ScifiPunks van kunstenaar Patternbase.

Vooruitblik 2022 

Goed, dat was een terugblik van het wetenschaps- en technologienieuws dat me in 2021 is bijgebleven. Als ik dan een blik in de toekomst werp als toekomstdenker? Naast dat ik verwacht dat we in 2022 nog veel meer gaan horen en lezen over bovenstaande ontwikkelingen, volg ik deze trends met extra veel interesse:

  • Brain computer interfaces. Met hoofdbanden of met hersenchips (zoals Neuralink uit ontwikkeling #1) kunnen we hersensignalen aflezen en analyseren. In eerste instantie voor patiënten met neurologische aandoeningen, maar later ook voor gezonde mensen om zichzelf te verbeteren? (Ik werk overigens aan een artikel over dit onderwerp, dus houd mijn blog in de gaten.)
  • Human augmentation. Hoe gebruiken bedrijven technologie om hun werknemers te ondersteunen in hun werk? Denk aan brain computer interfaces om machines en robots aan te sturen (zie de vorige trend), maar ook exoskeletten en het toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie.
  • De toenemende spanningen tussen de Verenigde Staten en China als het gaat om kunstmatige intelligentie, biotechnologie en (militaire) technologie. Culturele, economische en politieke factoren beïnvloeden wetenschappelijk onderzoek, technologische ontwikkelingen en innovatie. Bijvoorbeeld: de Chinese overheid heeft een rol gespeeld in de eerste genetisch gemodificeerde kinderen ter wereld, de Chinese baby’s Lulu en Nana. Dit kwam naar voren in het boek The Mutant Project van Eben Kirksey. Kijk hier naar mijn gesprek met hem.
  • Het tijdperk van de synthetische biologie breekt aan. Wetenschappers en bedrijven zijn steeds beter in staat om kunstmatige genen, cellen en eiwitten zelf te maken. De verwachtingen zijn hoog: van een betere voedselvoorziening tot biologisch afbreekbare kleding en vervanging van chemische producten. Toch laat de misinformatie rondom de COVID-19-vaccins (en de discussies rondom genetisch gemodificeerde gewassen) zien dat de acceptatie van zulke fascinerende toepassingen spaak kan lopen.
  • De NFT’s (onderdeel van ontwikkeling #8) zal ik naast de mogelijke inhoudelijke impact ook volgen vanuit mijn rol als maker en creatieveling. Dit is namelijk een perspectief: een extra inkomstenstroom voor mij als ZZP’er, bijvoorbeeld dat ik met NFT’s licenties verkoop aan bedrijven voor het gebruik van mijn artikelen, podcasts of video’s. Wie weet!

Wat zie jij als de belangrijkste en meest fascinerende ontwikkelingen voor 2022 en verder? Laat een reactie achter in de comments!

Volg mij op mijn ontdekkingstocht!  

Ben je benieuwd naar al deze trends en ontwikkelingen? ​​Blijf mijn werk dan volgen, bijvoorbeeld via mijn nieuwsbrief, podcast of op YouTube.

En tot slot: een heel mooi, verwonderd 2022 gewenst met veel nieuwe ‘WTF’ momenten!

Over de auteur

Peter Joosten is futurist, biohacker en spreker. Hij geeft lezingen, webinars en workshops over mensverbetering en de impact daarvan op de mens en maatschappij. Naast spreker is hij ook auteur van de boeken Biohacking en Supermens, podcastmaker en gastdocent bij de TU Eindhoven.
Meer over Peter

Discussie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Wat anderen zeggen

“Peter is niet alleen ervaringsdeskundige, hij beschikt ook over een hoop achtergrondkennis over quantified self, technologie, innovatie, en de invloed daarvan op de moderne samenleving.”

Catrien Spijkerman – Hogeschool van Utrecht

Gerelateerde berichten

Als je dit een leuk artikel vond, lees dan ook mijn andere artikelen.

Alle artikelen

MEER
WETEN?

NEEM CONTACT OP