BOEKENTIPS

Boeken over de toekomst (van de mens), biohacking, wetenschap en technologie fascineren me. Naast dat ik zelf auteur ben van het boek Biohacking, de toekomst van de maakbare mens, verdiep (en verlies) ik me vaak in goede boeken. Door het lezen van boeken kom ik aanraking met concepten, ideeën, successen, fouten en filosofieën van experts en ervaringsdeskundigen. 

Hieronder staat per thema een overzicht van de beste boeken die ik tot nu toe over dat betreffende thema heb gelezen. Wil je weten wat ik nog meer heb gelezen, wat ik momenteel lees en wat ik nog wil lezen? Volg me dan op Goodreads, een soort social media platform voor boeken. 

Overigens heb ik niet alleen boeken over de toekomst, wetenschap en technologie in dit overzicht opgenomen. Verder naar beneden lees je mijn tips over andere thema’s zoals productiviteit, filosofie, sciencefiction, waargebeurde verhalen, biografieën en persoonlijke favorieten. 

Laat vooral een reactie achter als je wil reageren op mijn boekreviews of als je nog een tip hebt!

BIOHACKING

Make Way for the Superhumans – Michael Bess

Historicus professor Michael Bess verdiepte zich in de toekomst van mensverbetering. Naast een beschrijving van vorderingen in wetenschap en technologie is een sterk punt van dit boek dat hij zich richt op sociale, culturele en maatschappelijke gevolgen van mensverbetering. 

Homo Deus – Yuval Noah Harari

De toekomstige mens heeft de mogelijkheden van een god. Met wetenschappelijke vooruitgang komt onsterfelijkheid en digitaal bewustzijn in zicht. Maar Harari beschrijft ook de keerzijde: past het humanisme hier nog bij als bedrijven ons met behulp van data beter kunnen voorspellen dan wijzelf?

Evolving Ourselves – Juan Enriquez

De krachtigste motor van menselijke evolutie is de mensheid nu zelf. Van stijgende obesitascijfers door fastfood tot het wijzigen van ons DNA met CRISPR/cas9. We maken de grootste shift mee van onze soort: van onnatuurlijke selectie en willekeurige mutaties naar natuurlijke selectie en nauwkeurige mutaties. Korte hoofdstukken met soms prikkelende stellingen.

TRANSHUMANISME

De Mensmachine – Mark O’Connell

O’Connell maakt een rondgang langs allerlei substromingen binnen het transhumanisme. Van Randal Koene die hersenen wil uploaden tot een presidentskandidaat die sterfelijkheid wil uitbannen. Een fijn geschreven boek met kleurrijke personages, waarin de schrijver zijn eigen twijfels en fascinaties deelt.

The Singularity is Near – Ray Kurzweil

De messias van Silicon Valley, Ray Kurzweil, betoogt dat de singulariteit nabij is. In de 21e eeuw zal kunstmatige intelligentie het menselijke intellect overstijgen. In dit boek onderbouwt hij zijn voorspellingen en onderstreept dat de transformatie naar een kunstmatige levensvorm een logische stap is. 

Ending Aging – Aubrey de Grey en Michael Rae

De goeroe van het onderzoek naar veroudering (of beter gezegd: het stoppen hiervan) is Aubrey de Grey. In dit boek beschrijft hij de zeven redenen van veroudering en manieren om dit tegen te gaan. Een basisboek over de vorderingen in (bio)technologie rondom anti-aging. 

MENSHEID

Sapiens – Yuval Noah Harari

Een korte geschiedenis van de mensheid. Op weergaloze wijze heeft Harari dit kernachtig beschreven met de juiste balans tussen diepgang en abstractie. Belangrijkste les voor mij: dat mensen in steeds wisselende samenstelling met elkaar kunnen samenwerken maakt dat we de dominante soort op aarde zijn geworden.

Zwaarden, paarden en ziektekiemen – Jared Diamond

Verplicht lezen als je de huidige machtsbalans in de wereld wil begrijpen. De huidige heerschappij van het Westen is bijvoorbeeld te verklaren door de grote hoeveelheid makkelijk te domesticeren gewassen en dieren, in combinatie met nog een aantal andere geografische factoren. Deze voorsprong leidde onder meer tot de ontwikkeling van het schrift en politieke organisatie.

Factfulness – Hans Rosling

Niet voor niets is Bill Gates lyrisch over dit boek. De wereld is er beter aan toe dan we denken. Uiteraard zijn er zorgen, maar door ons te richten op de feiten kunnen we de problemen beter aan. Het boek leest lekker weg, onder meer door de leuke anekdotes, treffende verhalen en grappige illustraties.

TOEKOMST

Life 3.0 – Max Tegmark

Zeer toegankelijk boek over de vorderingen in kunstmatige intelligentie. Hoe automatisering ons leven zal veranderen, of we bang moeten zijn voor een wedloop in automatische wapens (het antwoord: ja) en of machines het menselijk leven zullen vervangen. Fijne schrijfstijl, met een onderbouwing die je van een professor natuurkunde mag verwachten. Vooral de proloog over het Omegateam was smullen.  

The Inevitable – Kevin Kelly

Een van mijn favoriete toekomstdenkers is technologiefilosoof Kevin Kelly. In dit boek beschrijft hij 12 onvermijdbare trends voor de toekomst. Zonder claims over de precieze uitwerking op ons leven, maar op een hoger abstractieniveau en toch zonder dat het vaag is. Fijn om huidige ontwikkelingen aan zijn ideeën te spiegelen. Zijn handgeschreven persoonlijke boodschap voorin het boek maakt het voor mij af. 

Technology vs. Humanity – Gerd Leonhard

In dit boek merkte ik dat Gerd Leonhard als Zwitser de Europese school van futuristen vertegenwoordigd, als je tenminste van zo’n dergelijke school kan spreken. Hij richt zich namelijk meer dan zijn Amerikaanse collega’s op de sociale en culturele impact van technologische verandering. De kernboodschap: we hebben moraal en ethiek nodig om onszelf niet opzij te laten schuiven door giftige technologie(bedrijven).

MAATSCHAPPIJ

Donut Economie – Kate Raworth

Econoom Kate Raworth pleit voor een nieuw economisch model. Omdat woorden en beelden een grote invloed hebben op ons denken, introduceert ze het model van de donut. Het draait niet om winstmaximalisatie en aandeelhouderswaarde, maar om de economie binnen de grenzen van de donut te houden: die van menselijk welzijn en van de planeet. Must read. 

To Save Everything, Click here – Evgeny Morozov

Met alle hosanna van utopische vooruitzichten door technologische vooruitgang leek het me verstandig een tegengeluid te lezen. Morozov voldoet hier zeker aan: scherpzinnig, bijdehand en af en toe nukkig haalt hij allerlei fabels en overtuigingen onderuit. Dit boek maakte dat ik anders naar quantified self ging kijken en kritischer werd naar online diensten die ik gebruik.  

Op de vleugels van Icarus – Peter-Paul Verbeek

In de zomer van 2018 maakte ik onder leiding van Robin Rotman samen met professor Peter-Paul Verbeek voor BNR en het Financieele Dagblad een podcast over de toekomst van de mens. Verbeeks persoonlijkheid wordt weerspiegelt in dit boek. Hij is niet pessimistisch of restrictief tegenover nieuwe technologie, maar positief en opbouwend. Soms wat academisch, maar verplichte kost voor technologie-ethici in Nederland. 

WETENSCHAP

The Selfish Gene – Richard Dawkins

Het gen is de drijfveer van evolutie, niet een soort en zeker geen individu. Alle soorten, waaronder ook de mens, zijn wat we zijn vanwege de kracht van genen die zichzelf laten overleven door het maken van kopieën van zichzelf. Dawkins introduceert in dit boek ook memen: verspreiding van informatie door cultuur in sociale netwerken. Klassieker.

The Gene – Siddhartha Mukherjee

Van de Oostenrijkse monnik Mendel, via Watson, Crick en Franklin, naar het Human Genome Project en CRISPR/cas9. Gerenomeerd kankeronderzoeker en begenadigd schrijver Siddhartha Mukherjee vertelt met enthousiasme het chronologische verhaal van DNA. Hij geeft context bij explosieve thema’s zoals de relatie tussen genetica en seksuele voorkeur, persoonlijkheid en succes. Na het lezen van dit boek heb je meer dan uitgebreide basiskennis over de bouwstenen van het leven. 

De antwoorden op de grote vragen – Stephen Hawking

Met een gezonde dosis Britse humor schrijft wijlen Stephen Hawking over natuurkundige principes die ik nog steeds niet kan begrijpen. Zoals het ontstaan van het heelal, de kans op buitenaards leven en het ontbreken van tijd nabij zwarte gaten. Zonder getallen of formules, maar met pakkende verhalen en metaforen. Genieten.

FILOSOFIE

Antifragile – Nassim Nicholas Taleb

Het tegenovergestelde van fragiliteit is niet stevigheid, maar antifragiliteit. De uitgesproken econoom Taleb betoogt dat organisaties en mensen moeten streven om sterker te worden door tegenslag. Naast ideeën deelt hij ook strategieën (zoals de barbell strategie) in dit complexe en soms lastig leesbare boek. 

The Subtle Art of Not Giving a F*ck – Mark Manson

Verreweg het beste boek dat ik heb gelezen over persoonlijke ontwikkeling. Heerlijk geschreven met tegendraadse adviezen en pakkende voorbeelden. De kern: een perfect leven zonder problemen bestaat niet. Omarm je tegenslagen, want daar ligt groei en geluk. Tussen de scherpzinnige grappen en flauwe humor ligt een schat aan levenslessen in dit boek. 

The Daily Stoic – Ryan Holiday

Dit boek is opgedeeld in 365 delen: één deel voor elke dag. ‘s Ochtends direct na het opstaan en ‘s avonds vlak voor het slapen lees ik de quote en de beschrijving daarvan. De quotes van onder andere Seneca en Marcus Aurelius zijn afkomstig uit het Stoïcisme, een levensfilosofie die zich op kritische zelfreflectie en plichtsbesef. Het boek staat op mijn ereader zodat ik het altijd bij me heb. 

PRODUCTIVITEIT

Atomic Habits – James Clear

Succes behaal je niet ineens. In dit boek beschrijft blogger James Clear hoe rituelen en gedrag je leven beïnvloeden. De dingen die je dagelijks of wekelijks doet, die maken over een langere looptijd het verschil. Een praktisch boek met tips om goede gewoontes vol te houden en slechte gewoontes af te bouwen. Aanrader.

Deep Work – Cal Newport

Computerwetenschapper Newport maakt duidelijk dat de grootste (intellectuele) prestaties voortkomen uit focus, flow en doorzettingsvermogen. Dit noemt hij ‘diep werk’. Het vermogen om dit type werk te doen, wordt steeds zeldzamer met digitale afleiding. Effect van dit boek: diep werk heeft prioriteit in mijn werkweek. 

The 4-Hour Work Week – Tim Ferriss

Door het lezen van dit boek startte ik met online ondernemen en bloggen over persoonlijke experimenten op Project Leven. Nog belangrijker zijn de projecten die Ferriss zelf heeft geprobeerd om zijn productiviteit te verhogen. Nummer één tip: tijd is je belangrijkste hulpbron. Veruit het beste boek dat hij heeft geschreven. 

PERSOONLIJK

Moonwalking with Einstein – Joshua Foer

Als kenniswerker ben ik gefascineerd door de werking van mijn brein. Hoe kan ik nog sneller informatie tot me nemen, concepten en namen onthouden en ideeën combineren tot een nieuw inzicht? Dit boek heeft dat nog meer aangewakkerd. Foer beschrijft hoe hij een geheugenatleet wordt en meedoet aan de nationale kampioenschappen in de VS. 

Waarover ik praat als ik over hardlopen praat – Haruki Murakami

Na een sportcarrière als judoka op de basisschool, volleybal op de middelbare school en roeien als student, ben ik nu vooral een hardloper. In sommige jaren ligt de nadruk op andere sporten zoals wielrennen of CrossFit, maar het gevoel tijdens en na het hardlopen is ongeëvenaard. Zeker op trails of in de bergen. Zoveel herkenning in dit boek, heerlijk.

Why We Sleep – Matthew Walker

Door sommige mensen wordt biohacking geassocieerd met persoonlijke effectiviteit en optimaal presteren. Zelf heb ik ook van alles geprobeerd, zoals speciale diëten, hacks om beter te trainen en gadgets (zoals zwakstroom op de hersenen) voor meer focus. De belangrijkste component voor je gezondheid, leren, trainen en zelfs libido, is echter de kwaliteit van je nachtrust. Daarom dit boek.

WAARGEBEURD

Bad Blood – James Carreyrou

Technologiebedrijven, met name in Silicon Valley, doen vaak grote beloftes. Dit boek beschrijft de veelbelovende en spraakmakende opkomst en ondergang van Theranos. Hun toezegging: met een druppel bloed kun je tientallen aandoeningen analyseren. Het wonderkind Elizabeth Holmes kon het dankzij haar charisma en netwerk lang volhouden, maar uiteindelijk dondert alles in elkaar. Meeslepend, zeker als luisterboek.    

Bitcoin Billionaires – Ben Mezrich

Het concept van blockchain, gedecentraliseerde netwerken en cryptovaluta volg ik met enige afstand. In dit boek volg je de Winklevoss broers die, na een juridische strijd met Mark Zuckerberg, via een paar onwaarschijnlijke gebeurtenissen uitgroeien tot de eerste bitcoinmiljonairs. Tussendoor een duidelijke uitleg van de technologie, maar vooral de botsingen tussen idealistische anarchisten en kapitalistische ondernemers (de Winklevii) zijn illustratief en amusant. 

Steve Jobs – Walter Isaacson

De illustere oprichter en topman van invloedrijke bedrijven zoals Apple en Pixar blijkt niet alleen een geniaal zakenman met gevoel voor design te zijn, maar ook een asociale hork. Jobs is onmogelijk, zowel als topman als binnen zijn familie. De auteur belicht zowel de mooie als donkere kant van Jobs. Een kleurrijke persoonlijkheid met een grote invloed op ons huidige gebruik met technologie. Treffend. 

SCIENCEFICTION

Brave New World – Aldous Huxley

Klassieker die mij aan het denken zette over de rol van macht en politiek. In de heerlijk nieuwe wereld van dit boek zet Huxley een optimale en gestandaardiseerde maatschappij aan, waarin alle emotie (waaronder ook seks, kunst en cultuur) is uitgebannen. Kan je je daar nog tegen verzetten? In welke mate kan je daarin nog autonome keuzes maken? In welke mate lijkt onze huidige tijd al op die wereld? Het boek ijlde nog lange tijd na in mijn gedachten. 

The Expanse – James Corey

In de niet zo verre toekomst leeft de mensheid verdeelt in de ruimte: een deel op aarde, een deel op Mars en een deel in de asteroïdengordel. Hoewel de karakters soms wat vlak zijn, zijn de verhaallijnen meeslepend en de plotwendingen verrassend. Boeiend is hoe ondanks technologische vooruitgang de mensheid nog steeds opgaat in stamculturen en onderlinge conflicten in het streven naar macht en overheersing. Ook te zien als serie op Netflix en Amazon Prime.

Nexus – Ramez Naam

Eerste deel in een trilogie. Vlot geschreven verhaal over technologie met drinkbare nanorobots waarmee mensen telepathisch kunnen communiceren of vaardigheden kunnen downloaden. Gedramatiseerde en speculatieve uitwerking van hedendaagse wetenschappelijke ontwikkelingen, zonder dat het als een fantasieverhaal voelt. Vooral zijn aandacht voor militaire, geopolitieke en sociale consequenties maakt de reeks leerzaam. Prachtvoorbeeld waarin fictie een grote impact heeft op mijn denken over de toekomst.