Bekend van BNNVARA, RTL 5, NPO Radio 1, BNR Nieuwsradio, 3FM, Tegenlicht, De Correspondent en meer: In de media | Telefoon: 06-53555875

Biohacking: definitie, uitleg, tips & schema (8 thema’s)!

Biohacking. Wat is het? Wat is de definitie van biohacking? Dit valt onder biohacking (8x): van body- & mindhacking voor optimaal leven en jezelf te verbeteren tot technologische ontwikkelingen, bv. onsterfelijkheid. Inclusief een model met alle onderdelen van biohacking, 3 video’s over biohacking en 2 presentaties.

Biohacking is een persoonlijke én technologische ontwikkeling die een grote impact gaat hebben op ons leven en onze maatschappij. Wat is de definitie van biohacking? Wat zijn interessante ontwikkelingen? Wat betekent dat?

Biohacking definitie

Wat is biohacking? Volgens sommigen gaat het om de omgang met biologie, met de instelling van een hacker. De term heeft nog geen scherpe definitie. Dit zijn namelijk andere definities:

  • ‘Het is de symbiose van je lichaam met technologie.’
  • ‘Het optimaliseren van je lichaam door gebruik van biologie en technologie.’
  • ‘Het beïnvloeden van je omgeving om optimaal te functioneren.’
  • ‘Biohacking is klooien aan je lijf.’

Biohacking omvat een heel breed spectrum. Van mensen die boterkoffie drinken, mensen die chips in hun lichaam implanteren tot mensen die thuis hun DNA analyseren. Aanhangers van biohacking associëren zichzelf met biopunk, transhumanisme of techno-progressivisme. Een andere stroming in biohacking doet het vooral om beter te presteren, zowel in hun werk of onderneming als ook hun fysieke prestaties.

Dit is voor mij de essentie: biohacking draait om het optimaliseren van je leven en lichaam, met technologie, biologie, systeemdenken en persoonlijke experimentenZoals je verderop zult lezen, is dit nog steeds een brede omschrijving waar verschillende dingen onder vallen.

Mensverbetering

De term biohacking is nauw verbonden met de term mensverbetering. Dit komt het beste naar voren in een citaat in het rapport ‘Goed, beter, betwist’ van het Rathenau Instituut. Zij schrijven: ‘Het menselijk lichaam is een kwantificeerbaar object geworden, een verzameling nullen en enen die je kunt meten, uitlezen, manipuleren, monitoren, pimpen en verbeteren en waarop je kunt ingrijpen, bezuinigen, sturen en controle uitoefenen.’

Voor mij is deze definitie het meest compleet en treffend. Om die reden gebruik ik deze definitie altijd in lezingen en presentaties die ik geef over biohacking.

Wat is biohacking?

Onder biohacking vallen verschillende dingen, zie het onderstaande model. Het gaat om het verbeteren van je cognitieve en fysieke prestaties, quantified self (zelfmetingen), DIY Grinding (chips in je lichaam implanteren), 3D bio-printen, DNA hacking, langer leven, singulariteit en uiteindelijk transhumanisme.

Ik vind dat heel interessant. Hoe kan ik mijn lichaam en leven verbeteren? Welke technologische en niet-technologische hulpmiddelen gebruik ik daarbij? Wat voor impact heeft dat op mijn leven en de rest van de samenleving?

Biohacking valt voor mij uiteen in drie onderdelen: Self Tracking, Human Performance Improvement en Human Enhancement. Onder deze onderdelen vallen diverse thema’s. In het onderstaande model staat de samenhang tussen de onderdelen en thema’s.

biohacking uitleg

Model biohacking

Self tracking

Onder Self Tracking vallen quantified self en lifelogging/streaming.

Quantified self: het meten, monitoren en analyseren van diverse onderdelen van je leven. Denk aan activity trackers om te meten of je genoeg beweegt gedurende de dag, apps waarmee je je eten en drinken kan loggen of sensoren die meten hoe goed je slaapt.

Lifelogging en streaming: het registreren van allerlei aspecten in je leven (logging) en het continu en/of real time delen van onderdelen van je leven (streaming).

Human performance Improvement

Onder Human Performance Improvement vallen body, mind en consciousness hacking.

Body hacking: manieren om je lichaam, gezondheid en/of fysieke prestaties te verbeteren. Dit omvat beweging en training, maar ook leefstijl en voeding.

Mind hacking: manieren om je cognitieve prestaties te verbeteren. Technieken en strategieën om sneller te denken, creatiever te worden of je geheugen te trainen. Gerelateerd aan Mind Hacking is Consciousness Hacking, dat gaat om technologie voor spirituele groei.

  • Op mijn persoonlijke blog Project Leven heb ik de meest aansprekende en spraakmakende experimenten, hacks en gadgets op het gebied van Human Performance Improvement beschreven: persoonlijke experimenten.

Human Enhancement

Onder Human Enhancement vallen drie onderdelen, namelijk Human Augmentation, Biotechnologie en Transhumanisme.

Human Augmentation. Deze term lijkt heel erg op Human Enhancement, maar het verschil is dat Augmentation staat voor het toevoegen van elementen aan het lichaam. Een voorbeeld hiervan is electronica. Zo heb ik zelf een NFC chip laten implanteren in mijn linkerhand.

Het laatste voorbeeld staat voor DIY Grinding. DIY Grinding is het modificeren van het lichaam met behulp van technologie. Samen met Neurotechnologie is dit een subonderdeel onder Human Augmentation. Neurotechnologie is het onderzoek naar en het ingrijpen op het menselijke brein.

Biotechnologie. Biotechnologie houdt zich bezig met de technieken om biologie te gebruiken voor praktische doeleinden. Dit is een erg breed terrein. Om die reden heb ik het onderverdeeld in twee subonderdelen, namelijk Genetische Modificatie en Epigenetica. 

Genetische Modificatie is het wijzigen van DNA en RNA in levende organismen. Epigenetica is hieraan verwant. Dit staat voor studie naar de uitwerking van genen op de ontwikkeling van een organisme. Andere ontwikkelingen zoals 3D bioprinten, DIY biologie, synthetische biologie, stamcellen en het kweken van vlees in een laboratorium heb ik beschreven in mijn artikel over biotechnologie.

Transhumanisme is een filosofische stroming die probeert de door de natuur gestelde grenzen aan het menselijk bestaan te doorbreken. Dit zijn de grenzen in allerlei gedaanten, zoals vaardigheden en leeftijd, maar ook de vorm waarin de mensheid leeft.

Onder Transhumanisme vallen de subonderdelen Onsterfelijkheid en Supermens. Onsterfelijkheid staat voor visies waarmee technologie en wetenschappelijke doorbraken de mens in staat stelt om significant ouder te worden tot wellicht onsterfelijkheid.

De Supermens is een ontwikkeling waarbij mensen straks in staat zijn om niet alleen veel ouder te worden, maar ook om meer capaciteiten en vermogens te hebben (onder andere door de andere onderdelen die ik heb beschreven zoals genetische modificatie en neurotechnologie).


Ondersteunende technologieën

Enkele technologische ontwikkelingen vallen onder mijn model niet onder biohacking, maar zijn wel ondersteunend en versnellend aan thema’s die onder biohacking vallen. Dit zijn onder meer kunstmatige intelligentie, nanotechnologie en materiaalkunde.

Een term voor de versmelting en versnelling van technologieën is singulariteit. Tevens wordt hiermee het moment aangeduid dat  kunstmatige intelligentie slimmer is dan menselijke intelligentie.

Dit brengt dan zo’n versnelling met zich mee, dat we dat met onze huidige menselijke intelligentie niet kunnen begrijpen. Deze nieuwe vorm van intelligentie en een samenballing van exponentiële technologie betekent dat alle afzonderlijke onderdelen van biohacking versneld kunnen worden.

Impact

Waarom is het nodig om je te verdiepen in de ontwikkelingen die onder biohacking vallen?

De reden is dat veel vernieuwingen en innovaties ontstaan aan de randen van systemen. Door pionierswerk van freaks, weirdo’s, nerds, hackers, buitenstaanders en randgevallen. Straks zijn het niet de computerhackers die een grote impact op de wereld en onze toekomst hebben, maar de biohackers.


Persoonlijke experimenten

Zelfverbetering is de motivatie van veel mensen die biohacking beschouwen als methode om alles uit hun leven te halen en optimaal te presteren. Een pijler hieronder zijn persoonlijke experimenten. Zoals je eerder in de paragraaf over Human Performance Improvement hebt kunnen lezen, kan dit voor allerlei verschillende doelen zijn.  Van meer focus en concentratie, tot sneller hardlopen en sterker worden en van meer ontspanning tot spirituele groei.

In sommige gevallen gaat dit mis. Zo was ik in mei 2018 te gast in het Radio 1 programma ‘Met het Oog op Morgen’ met Wilfried de Jong. De video van het interview staat verderop. De aanleiding van de tragische dood van de Amerikaan Aaron Traywick. Hij was één van de meest prominente figuren in de scene. Met zijn bedrijf Ascendance wilde hij medicijnen en medische toepassingen sneller en voor iedereen beschikbaar maken. Volgens hem duurt het proces waarbij deze methoden worden getest in laboratoria veel te lang.

Hij voegde de daad bij het woord door regelmatig dingen op zichzelf uit te testen. In mei 2018 werd een experiment hem fataal. Hij werd dood aangetroffen in een floating tank met een overdosis ketamine (een harddrug).

Met Wilfried de Jong in de studio:

https://www.instagram.com/p/BijL3iZHQs4/

Tristan Roberts

Een compagnon van Aaron Traywick is Tristan Roberts. Hij besloot zichzelf genetische gemodificeerde plasmide in te spuiten met als doel dat zijn lichaam N6 antilichamen tegen het HIV-virus in zijn lichaam zou gaan maken.

In november 2018 heb ik Tristan geïnterviewd over zijn experiment, de impact op de gezondheidszorg, de farmaceutische industrie, de gevaren en ethische dilemma’s.

Bekijk het interview hieronder.

Interview met Tristan Roberts over doe-het-zelf genetische modificatie

Stromingen

Van oudsher heeft de term biohacking een andere betekenis. In 1988 werd de titel voor het eerst gebruikt in een artikel in de Washington Post over de mogelijkheden om thuis biotechnologische experimenten te doen. Dit is enigszins in lijn met de persoonlijke experimenten, behalve dat destijds niet perse werd bedoeld om de biotechnologie op jezelf te proberen. 

Bij de Waag Society in Amsterdam wordt de term biohacking nog steeds voor gebruikt zoals gesteld door de Washington Post. Zelf heb ik Roland van Dierendonck van de Waag een keer uitgenodigd voor een meetup over het onderwerp DIY biologie. In een interview met het Algemeen Dagblad, waar ik zelf ook voor ben geïnterviewd, geeft hij aan dat de term de afgelopen jaren twee betekenissen gekregen: ‘Voor mij gaat biohacking om burgerwetenschap en op eigen kracht onderzoek doen. Maar de term wordt steeds vaker gebruikt voor zelfverbetering. Dat is een andere cultuur.’

Kortom, om het duidelijk te maken: biohackers willen zichzelf verbeteren in de breedste zin van het woord, qua gezondheid, cognitie en fysieke prestaties. Hiervoor gebruiken ze producten en diensten die door bedrijven onder de naam biohacking in de markt zijn gezet, passen ze ook radicale methoden toe (zoals het implanteren van electronica in hun lichaam) of proberen ze recente wetenschappelijke inzichten op zichzelf uit.

Doe-het-zelf biologie

Zelf beschouw ik de activiteiten van de Waag als DIY biologie. Dit betekent dat biologisch onderzoek niet alleen maar voorbehouden is aan grote bedrijven of wetenschappelijke instellingen, maar dat leken ook aan de slag kunnen met het onderzoeken en ingrijpen in de biologie.

In de Biohack Academy van de Waag kun je bijvoorbeeld zelf aan de slag met het bewerken van algen, het kweken van bacteriën en het zelf analyseren van je DNA. Je kan er zelf ook je eigen laboratorium apparatuur maken. De Waag zet zich ook in om het maatschappelijk debat rondom biotechnologie te stimuleren. Dit doen ze door het organiseren van lezingen en workshops.

Bedrijven biohacking Nederland

Steeds meer bedrijven en organisaties in Nederland richten zich op biohacking. Er zijn naar mijn weten nog geen clusters die zich specifiek richten op biohacking, veelal gaat het om gezondheidszorg, biotechnologie of synthetische biologie.

In de onderstaande kaart staan daarom clusters zoals incubators of netwerkorganisaties op het gebied van de gezondheidszorg (rode iconen), biotechnologie (groene iconen) en overige clusters (gele iconen). Als je nog een aanvulling hebt, geef me dat dan door via het contactformulier of plaats een reactie onderaan dit artikel.

Biohacking startups in Nederland. Kaart met startup clusters in Nederland op het gebied van gezondheidszorg (rode iconen), biotechnologie (groene iconen) en overige clusters (geel).

Verwachting

Mijn verwachting is dat het gebruik van het woord biohacking in de komende jaren enorm gaan groeien en dat de definitie van biohacking zich gaat verbreden. Dan gaat het niet alleen om het verbeteren van je lichaam gaat met technologie, maar ook juist de verbinding met de natuur. Dan is het niet alleen op je eigen lichaam gericht, maar ook op de impact op anderen en de planeet.

Om een paar voorbeelden te noemen, kun je denken aan het genetisch modificeren van gewassen om het voedselprobleem op te lossen, ingrijpen op het menselijk lichaam om ziektes te voorkomen en het gebruik van persoonlijke data om het onderwijs, de gezondheidszorg en de overheid te verbeteren.

Juist dan gaat het nog meer dan nu allerlei maatschappelijke, culturele, sociologische, economische en filosofische vraagstukken opleveren.

Wellicht is daar weer de verbinding naar het eerste gebruik van de term en hoe de Waag het gebruikt: biohackers testen biotechnologie zelf en besluiten dat vervolgens al dan niet ook om het op zichzelf te gebruiken. Zoals het voorbeeld van Aaron Traywick laat zien is dat overigens niet zonder risico. 

Trend

In 2018 werd biohacking voor het eerst opgepikt in de toonaangevende in de Gartner Hype Cycle rapport [link onderin]. Zij maken een onderscheid in vier onderdelen: technological augmentation, nutrigenomics, experimental biology en grinder biohacking. Deze onderdelen vallen ook samen met thema’s binnen mijn model. De enige die wat bijzonderder is, dat is nutrigenomics. Dit is het vakgebied dat de effecten van voeding op genen en genexpressie onderzoekt [link onderin].

Gartner schrijft dat er steeds meer methoden voor het hacken van biologie beschikbaar komen en dat het populairder wordt. Het wordt mogelijk om het menselijk lichaam aan te passen aan de hand van je wensen qua leefstijl, interesses en gezondheid. Tegelijkertijd signaleren ze ook dat het zal zorgen voor een nadruk op de sociale consequenties, ethiek en ons beeld van mens zijn.

Mike Walker is de vicepresident van de onderzoekstak van Gartner. Hij zegt: ‘Ondernemers en bedrijven krijgen te maken met versnellende technologische trends. Ze moeten bewust afwegen waar ze wat mee doen en zo niet: waarom niet?’ [link onderin]. Dit geldt dus ook voor biohacking. Hoe kun je hierop anticiperen?

Concepten biohacking

Voor mij is biohacking een vorm van (extreme) zelfverbetering. Om die reden hangt het ook nauw samen met concepten zoals de supermens, human enhancement en transhumanisme. Hoe dit onderling met elkaar samenhangt en verschilt, heb ik beschreven in een mindmap die je hieronder kunt bekijken.

Mindmap met een samenvatting van welke concepten ik belangrijk vind en hoe ze met elkaar samenhangen.


Spreker biohacking

Regelmatig word ik ingehuurd door bedrijven en instellingen om een lezing te geven over biohacking. Hieronder staan een paar voorbeelden uit de afgelopen jaren.

In mei 2018 gaf ik een lezing voor de medewerkers en het management van Calco IT over biohacking. Bekijk de presentatie hieronder.

Presentatie: Biohacking

In december 2017 gaf ik bij de Ceuvel in Amsterdam een lezing over biohacking, quantified self en human enhancement.

Presentatie: The Rise of Superhumans

Bij IJsselvliet Strategie en Realisatie gaf ik in juni 2017 een lezing aan een groep ondernemers en managers over biohacking. Hiervoor gebruikte ik de volgende presentatie, waar ik voorbeelden geef van alle thema’s die onder biohacking vallen.

Presentatie Biohacking Guide: How to start biohacking


Video biohacking

Zelf ben ik een paar maal op de Nederlandse televisie geweest om te vertellen over biohacking, onder meer in de programma’s Galileo (RTL5) en Valerio4ever (BNNVARA). Daarover kun je meer lezen op de pagina over Peter Joosten.

Door Wilfried de Jong bij het NOS Radio 1 programma Met het Oog op Morgen werd ik in mei 2018 geïnterviewd over biohacking naar aanleiding van het overlijden van Aaron Traywick.

Interview voor Radio 1

Door Jan-Henk Bouman van Fountainheads werd ik in april 2018 tijdens het Fysioxperience festival van de KGNF geïnterviewd.

Vlog van Jan-Henk Bouman

Door Fedde Boksma van de School voor Journalistiek in Zwolle werd ik in maart 2018 geïnterviewd over biohacking.

Interview over biohacking

Ik kom sinds 2015 in Helsinki en Londen voor de Biohacker Summit. Deze video die ik eind 2017 heb gemaakt geeft een goede indruk van wat biohacking allemaal omvat.

Impressie van Biohacker Summit

In het voorjaar van 2016 werd ik geïnterviewd door Shelly Sterk voor het RTL5 programma Galileo over biohacking.

Interview door Shelly Sterk

Op de Permanent Beta dag in Amsterdam in 2016 vertelde ik over ontwikkelingen in biohacking. Na afloop werd ik geïnterviewd door Vincent Everts:

Interview door Vincent Everts

Podcast biohacking

Voor verschillende radioprogramma’s en podcast shows ben ik geïnterviewd over biohacking. Hieronder staat een aflevering uit mijn eigen podcast met daarin 2 interviews.

Voor ‘SMART technology’ van New Business Radio en de podcast ‘Ondernemerspassie’ werd ik geïnterviewd over nieuwe technologie, biohacking en nog veel meer.

Luister naar mijn podcast aflevering over biohacking!

Artikelen biohacking

Naast de video’s en podcasts word ik ook regelmatig door andere media over dit onderwerp geïnterviewd:

  • Artikel: De hackar systemet för att förvandla sig till supermänniskor (digital.di.se, Zweden)
  • Artikel: Biohacken om gezond te blijven (Algemeen Dagblad)
  • Artikel: Biohacking, de mens met een bewustere leefstijl (Philip Schotte)
  • Artikel: Biohacking is niet alleen voor nerds (Reporters Online)

Mijn verhaal

We hadden een fundamenteel verschil van inzicht.

Hij moest hard lachen toen hij het zei.

We stonden samen te wachten in de lobby van BNR Radio. Eerder had ik ook een keer met hem gebeld. Voor Permanent Beta organiseer ik namelijk een meetup reeks over biohacking.

Pieter is de baas van de Wetlab van de Waag Society. Een collega van hem kwam spreken op de Meetup. Maar met Pieter had ik afgesproken dat ik een keer een labsessie wilde organiseren.

“Praten en luisteren is leuk”, zei ik tegen hem. “Maar ik wil eigenlijk gewoon echt aan de slag met doe-het-zelf biologie.”

Hij reageerde enthousiast.  “Je weet wel wat je dan gaat doen, hè?”

Ik keek hem vragend aan.

“Je gaat aan de slag met algen en plankton. We doen niet alleen maar biologische testen en ingrepen op het menselijk lichaam.”

Dat was ons verschil van inzicht. Voor mij is biohacking nog heel erg gericht op het optimaliseren van het menselijk lichaam. Mijn lichaam. Mijn leven.

Voor Pieter is het al breder. Hoe zetten we het in om niet alleen het menselijk lichaam te verbeteren, maar ook de omgeving daaromheen? Hoe kunnen we de natuur helpen?

Hoe verbeteren we het milieu?

“Dat is echt de maatschappelijke impact van biohacking”, dacht ik toen ik van de BNR studio terugliep naar het treinstation Amsterdam Amstel. Pieter fietste de andere kant op en zwaaide nog even.

Ik zwaaide enthousiast terug. Niet zonder reden. Ik stond te stuiteren van energie.

Biohacking heeft zoveel potentie en gaat nog zoveel betekenen.

In de BNR studio om te praten over biohacking


Biohacking Meetups

Voor Permanent Beta organiseer ik de meetups rondom biohacking. Hoe gaaf is dat! De komende tijd ga ik in de meetups alle onderdelen behandelen met toonaangevende wetenschappers en experts op dat gebied.

Biohacking kan namelijk ook gaan over hoe je je eigen biologische systeem kan optimaliseren. Daaronder valt onder andere geneesmiddelen, voeding en (elektronische) technologie. Daar herken ik mezelf zeker in.

Dit waren de laatste meetups over biohacking die ik heb georganiseerd: DNA hacking, neuroscience, 3D bio printen, darmflora, DIY biologie, epigenetica, flow, langer leven, human enhancement, bitcoin en blockchain, nanotechnologie en stress.


Meer weten?

Wil je meer weten over biohacking? Neem dan contact met me op als je vragen hebt! Ook als je me wil uitnodigen om een lezing of presentatie te geven bij je bedrijf, op je congres, symposium of bijeenkomst. Zo sprak ik op Darefest Antwerpen over biohacking:

Kijk trouwens naar mijn lezingen pagina voor een overzicht van waar en waarover ik heb gesproken. Daar staat ook een lijst met referenties.

Leeslijst

In dit stuk staan de links naar gerelateerde artikelen op mijn website bij de desbetreffende alinea’s en paragraven.

Dit zijn externe links die ik in dit artikel heb gebruikt:


Hoe kijk jij aan tegen biohacking? Laat een reactie achter!

2018-11-12T13:21:06+00:00By |0 Comments

Leave A Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.