Neuralink: Elon Musk & hersenchips. Hoe werkt de techniek van Neuralink? Wat zijn de plannen van Elon Musk? Onder andere hersenchips met kunstmatige intelligentie.

Elon Musk neuralink

Halverwege 2017 kwam Elon Musk voor het eerst in het nieuws met Neuralink. Dat bedrijf wil door middel van een chip-implantaat in het hoofd de menselijke intelligentie uitbreiden met kunstmatige intelligente [link naar mijn artikel over kunstmatige intelligentie staat onderin].

Concreet: dit bedrijf wil kunnen ingrijpen op de neuronen in de hersenen.

Dit artikel heb ik als volgt opgebouwd:


Visie

Het is niet zo makkelijk dat je een script voor neuronen kan downloaden dat voor mij op een bepaalde manier werkt, dat ik dat kan kopiëren naar iemand anders en dat diegene vervolgens hetzelfde kan als ik. De scenes uit de Matrix waarin Neo nieuwe vaardigheden kan downloaden, lijken nog ver weg.

Het perspectief is echter wel interessant. Op WBW [link onderin] staat de mooie vergelijking dat we als mensheid ongeveer 50.000 jaar geleden taal hebben uitgevonden. Dat is een vorm van communicatie die we nog steeds gebruiken. Oké, schrift, boekdrukkunst en internet zijn er bij gekomen.

Maar waarom kunnen we niet via onze gedachten met elkaar communiceren? Dat is de visie van Neuralink.

In september 2018 sprak hij hierover in de podcast van Joe Rogan:

Interview Joe Rogan met Elon Musk in 2018

Uitleg Neuralink

Musk ziet zichzelf als hemelbestormer, door met zijn ideeën, geld en verbeeldingskracht een hele nieuwe industrie te ontwerpen. Het doel met die nieuwe industrie is niet alleen om geld te verdienen, maar ook om de mensheid als geheel verder te brengen.

Wat zijn dan de voordelen?

  • Snellere communicatie tussen mensen
  • Meer genuanceerde en accurater communicatie tussen mensen (volgens Elon Musk zelf)
  • Bovenstaande punten leiden weer tot betere samenwerking, meer innovatie, etc.
  • Direct gebruik maken van kunstmatige intelligentie. Denk aan het direct verstaan van een vreemde taal

Musk stoort zich aan ‘de output’ van het menselijk brein. Die is tergend langzaam, vergeleken met bijvoorbeeld ‘de hoge bandbreedte van de visuele interface met het brein’ (de ogen) van mensen. Met andere woorden: data komt wel snel binnen, maar om te praten of te typen? Daar gaat het heel langzaam. Daarom zijn idee: als we gedachten kunnen afvangen en omzetten in tekst of beweging, zou de mensheid een stuk efficiënter communiceren.

De output van het menselijk brein is tergend langzaam

Elon Musk

Kunnen mensen dan je gedachten lezen? Zo zal het niet zijn volgens Musk. Volgens hem moet je dan zelf de keuze maken om een gedachte met iemand anders te delen. Misschien noemen we het geen gedachte meer, maar hebben we een ander woord voor gedachten die je voor jezelf houdt en gedachten die je deelt.

Daarnaast zijn er nog talloze andere uitdagingen die de wetenschappers, onderzoekers en techneuten bij Neuralink te wachten staat.

Interview Randal Koene

Eind 2019 heb ik Randal Koene hierover geïnterviewd voor mijn Youtube kanaal. Hij was eerder betrokken bij onder meer Neuralink.

Bekijk het interview hieronder:

Mijn interview met Randal Koene

Kritiek

Het lastige is, volgens onderzoeker Paul Merolla, dat de werking van de neuronen per persoon verschilt. Een tweede probleem zijn de talloze verbindingen die neuronen met elkaar in een netwerk maken. Momenteel hebben we de rekenkracht nog niet om dit in kaart te brengen, laat staan om daar op in te kunnen grijpen. Een derde probleem is neuroplasticiteit. De verbindingen in onze hersenen veranderen elk moment.

Dat betekent dat er nog veel vragen open staan. Hoe kun je met die talloze neuronen en verbindingen genoeg bandbreedte creëren? Hoe leidt je energie naar de chip toe? Kunnen we alle mensen gaan chippen?

Macht

In een artikel in de Volkskrant geeft Esther Keymolen (Universiteit van Leiden) aan dat je de mens afhankelijk maakt van een commercieel bedrijf: ‘Je krijgt met deze technologie in feite een bedrijf in je hoofd. Het is nu al moeilijk te achterhalen wat technologieconcerns met al je gegevens doen en hoe ze verbanden leggen.’ Later vraag ik dit haar ook tijdens een interview voor mijn Youtube kanaal [link onderin].

Je krijgt met deze technologie in feite een bedrijf in je hoofd

Esther Keymolen

Dit bespreek ik ook met Martijn van den Heuvel in de podcast: ‘De vraag is of we dat willen als maatschappij. Willen we dat? Willen we een extra harde schijf, bij wijze, van onze hersenen? Of misschien dat we op die manier beïnvloed worden door een chip? Je kan beargumenteren dat je daardoor een vorm van autonomie natuurlijk verliest.’

Het biedt ook een paradigma de andere kant op. Misschien ontstaat er dan een echt collectief bewustzijn. Dan worden we door de symbiose van mens en machine echt een nieuwe soort.

Kritiek op de technologie is er ook. Professor David Eagleman van Stanford University zegt dat het veel waarschijnlijker is dat we neuronen genetisch kunnen modificeren dan wel dat we met robots op nanoschaal de hersenen kunnen analyseren of er op kunnen ingrijpen. Daarvoor hoeven we niet per se invasief technologie in de hersenen te brengen.

Elon Musk. Ik heb zijn autobiografie gelezen, een fascinerende man. Zijn plannen met Neuralink verbazen me niet.


In dit deel schrijf ik over andere interessante ontwikkelingen en initiatieven op dit gebied.

Ontwikkelingen

Op de Singularity University the Netherlands Summit in september 2016 sprak ik met Divya Chander. Zij is Neural Data Scientist en anesthesioloog bij Stanford. In haar onderzoek proberen ze heel gericht neuronen en synapsen te analyseren. Een nadeel van ‘deep brain stimulation’ is dat het een invasieve technologie is. Je brengt elektronica in de hersenen. Daarmee loop je het risico dat andere hersengebieden worden aangetast.

Volgens Divya Chander (Stanford) zijn er oplossingen voor. Er worden testen gedaan met licht (optogenetic technology) bij muizen en geluid (sonogenetics).  Een andere oplossing is volgens haar psychedelische middelen. Zij past dit in haar onderzoeken toe, bijvoorbeeld met ketamine. ‘Ketamine kan helpen bij de opiaat receptoren en daarmee verslaving verminderen.’

Toch gaat het snel. Dit zijn een aantal voorbeelden.

  1. Kernel
  2. Neural Dust
  3. Geheugen verbeteren
  4. Kleuren horen

#1 Kernel. Zo is er het bedrijf Kernel [link onderin]. Dat is een start-up die chips ontwikkelt. Deze chips worden ingebracht bij patiënten die leiden aan Parkinson of Alzheimer. De chips simuleren hoe neuronen met elkaar kunnen communiceren. De neurowetenschappers die bij Kernel werken, verwachten dat de technologie ook gebruikt kan worden om mensen slimmer of vrolijker te maken.

De oprichter, Bryan Johson, zegt dat zijn doel is om de hersenen dingen te laten doen die het nooit kon. Het bedrijf wil alle functies van de hersenen kunnen analyseren én programmeren [link onderin].

#2 Neural Dust. Dit is een chip met de omvang van een graankorrel. [link onderin]. De chip wordt aangestuurd en aangedreven door geluid. De chips kunnen in theorie gebruikt worden om (op afstand) zenuwen en spieren te bestuderen, te monitoren, te controleren en te besturen.

#3 Een groep wetenschappers van de University of Southern California (Los Angeles) plaatste een prothese in het brein van epilepsiepatiënten. Deze prothese geeft elektrische schokjes aan de hippocampus. Dit is het gebied in de hersenen waar zowel epilepsie als problemen het geheugen worden gelokaliseerd.

Volgens een artikel in de New Scientist werden de schokjes per patiënt in een bepaald patroon toegediend [link onderin]. Nu komt het interessante: een test van het werkgeheugen gaf veel betere resultaten dan wanneer de schokjes willekeurig of niet werden toegediend.

#4 Een bekende biohacker is Neil Harbisson. Hij is kleurenblind geboren, maar hij kan nu met een implantaat kleuren horen. Ik haal hem vaak aan bij lezingen over dit onderwerp. Onderin dit artikel staat een video interview met Neil Harbisson!


In 2020 kwam Musk nogmaals bij Joe Rogan vertellen over Neuralink. In het kader van mijn opleiding wetenschapsjournalistiek schreef ik daar een stuk over. Hiervoor interviewde ik dr. Mariska van Steensel (Universiteit van Utrecht).

Na de ruimte gaat Musk nu de hersenen in

Op 7 mei 2020 schoof Elon Musk aan bij Joe Rogan in zijn studio. Rogan is de host van een immens populaire podcast, de Joe Rogan Show. Het gesprek start over de naam van Musks laatste kind (X Æ A-12) en gaat daarna al snel over Neuralink. Ruim 23 minuten in het interview dat begin juni al ruim 14 miljoen keer is bekeken op Youtube: ‘We werken aan chip waarmee je alle typen hersenaandoeningen kan verhelpen.’ 

Bekijk hieronder het interview:

Interview Joe Rogan met Elon Musk in 2020

Van epilepsie tot Alzheimer

Musk: ‘Je kan denken aan epilepsie. We detecteren dat en sturen een pulse om een aanval tegen te gaan’ zegt Musk tijdens het interview. Hij geeft de indruk dat alles kan met Neuralink: het genezen van zicht, onwillige spieren weer beheersen, het terugkrijgen van spraak na een hartaanval en tot het opknappen van het geheugen bij de ziekte van Alzheimer.

Neuralink werkt aan zogenaamde brain-computer interfaces (BCI), somt ook aangeduid als brain-machine interfaces (BMI). Dit zijn methoden voor een mens om met hersensignalen te communiceren met computers. Bij het UMC Utrecht Hersencentrum doet Mariska van Steensel onderzoek naar brain-computer interfaces. Specifiek werken zij en haar collega’s aan de Utrecht NeuroProthese, een hersenimplantaat waarmee een patiënt met gedachten een spraakcomputer kan bedienen.  

Hawking was nog in staat om een klein spiertje in zijn wang aan te sturen.

Mariska van Steensel

De NeuroProthese is voor patiënten met een ernstige verlamming, zoals het locked-in syndrome, wat veroorzaakt kan worden door een hersenstaminfarct (een beroerte waarmee er niet genoeg bloed in de hersenstam komt, PJ), of een vergevorderd stadium van ALS. Door hun aandoening kunnen ze niet of amper meer communiceren. Een bekend voorbeeld is wijlen Stephen Hawking. Van Steensel: ‘Hawking was nog in staat om een klein spiertje in zijn wang aan te sturen.’ Zo kon hij letters op een computer selecteren die dat weer omvormde naar spraak. 

Neurale draadjes

De patiënten die Van Steensel onderzoekt kunnen vaak geen enkele spier meer gebruiken. De procedure is dat een chirurg kleine gaatjes in de schedel boort, kleine elektroden op de hersenen legt en een implantaat onder het sleutelbeen aanbrengt. Dat implantaat zendt de hersensignalen van de elektroden draadloos naar een computer. 

Vijf jaar geleden onderging de eerste proefpersoon deze behandeling. Zij communiceert nu als volgt: op een matrix lichten letters na elkaar op. Door het denken aan een specifieke handeling (zoals het ballen van je hand) maak je een zogenaamde ‘hersenklik’ en daarmee selecteer je een letter of teken. Op die manier kun je letter voor letter een woord of zin vormen. Van Steensel: ‘Dit is behoorlijk traag, maar de eerste deelneemster is er echt ontzettend blij mee’  

Dit is behoorlijk traag, maar de eerste deelneemster is er echt ontzettend blij mee

Mariska van Steensel

De Utrechtse hardware verschilt van de techniek die Neuralink hanteert. Zo plaatst Neuralink de elektroden op een andere plek. In een paper uit juli 2019 presenteert Elon Musk hun aanpak. Hij beschrijft het als een ‘BMI systeem met een ongekend hoge bandbreedte’. Daarvoor gebruikt het bedrijf 96 dunne flexibele draden met elk ruim 3.000 elektroden. Een operatierobot kan zes draadjes per minuut door de schedel in het brein prikken. 

Wondermiddel

Van Steensel: ‘Zij willen heel veel kleine draadjes in de hersenen steken. Wij leggen de elektroden op het brein.’ Het conceptuele voordeel is dat de data van Neuralink veel gedetailleerder en preciezer is, omdat de elektroden kleiner zijn en dus van kleinere groepen hersencellen kunnen meten. In een grote groep hersencellen heb je een grotere kans dat er ook cellen tussen zitten die een andere functie hebben en het signaal verdunnen.

Toch kan Van Steensel haar verbazing niet onderdrukken als het gaat over de belofte van Neuralink om als wondermiddel alle neurologische aandoeningen te kunnen verhelpen. Van Steensel vindt dat nogal een boude uitspraak: ‘Onderzoeksgroepen overal ter wereld werken al jaren aan brain-computer interfacing.’ Daarbij kun je alle hersenaandoeningen niet over één kam scheren. ‘Van al die ziekten moet je gedegen kennis hebben. Hoe het ontstaat, hoe het eruit ziet en wat je nodig hebt om het op te lossen.’ 

Testen op mensen

In het interview met Joe Rogan toont Musk zich optimistisch over de vooruitgang van de neurale draden. Hij verwacht binnen een à twee jaar de eerste experimenten op mensen te kunnen doen. Hoewel de eerste testen met proefdieren succesvol lijken te zijn, verloopt de stap naar experimenten bij mensen niet zo snel. Van Steensel: ‘De regelgeving om dit te testen bij mensen is fors. Het lijkt me sterk dat ze dit al zo snel bij mensen kunnen testen.’

Ze ziet ook een lichtpuntje. ‘De aandacht van Musk zorgt voor een enorme kapitaalinjectie, die de ontwikkelingen in ons veld kan versnellen.’ Tenminste, als Musk ondertussen niet andere interesses heeft gevonden en met zijn vrouw, X Æ A-12 en andere kinderen op Mars gaat wonen.


Huur mij in

Wil je meer weten over neurotechnologie en biohacking? Neem dan contact met me op als je vragen hebt! Ook als je me wil uitnodigen om een lezing of webinar te geven bij je bedrijf, op je congres, symposium of bijeenkomst. De plannen van Neuralink bespreek ik dan ik het kader van biohacking of transhumanisme. Interesse? Neem dan direct contact met me op!


Leeslijst

Wil je meer weten over brainhacking om beter te presteren of wat het gaat betekenen in de komende jaren? Eerder schreef ik deze artikelen over dit thema:

Hier kun je mijn podcast interviews luisteren. Je kan je ook abonneren op de Biohacking Impact podcast via iOSAndroid of Youtube.

Aflevering 62 is met Martijn van den Heuvel. Hierin praten we uitgebreid over het connectoom en neurotechnologie.

Voor het radioprogramma Yoeri op Radio 3FM werd ik in 2018 geïnterviewd over nootropics:

Ik kwam in de media over dit onderwerp:

  • Artikel Breingein in magazine Quest

Deze boeken heb ik over dit onderwerp gelezen:

  • Boek De Vijfde Revolutie

Dit zijn externe links die ik heb gebruikt:

Wat wil jij nog weten over Neuralink? Laat het me weten in de comments!

Meer weten over Biohacking?

Vul je gegevens in en ontvang GRATIS hoofdstuk 1 van mijn boek Biohacking, de toekomst van de maakbare mens. 
DOWNLOAD NU
Ik ga zorgvuldig met je gegevens om, lees meer in mijn privacy statement.